بررسی باورها و رفتارهای ورزشی و فعالیت فیزیکی زنان حین بارداری و پس از زایمان براساس نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده

نویسندگان

1 گروه زنان دانشکده پزشکی،دانشگاه شاهد

2 دانشکده پزشکی،دانشگاه شاهد

3 گروه بهداشت دانشکده بهداشت،دانشگاه علوم پزشکی ایلام

چکیده

مقدمه و هدف: کمبود فعالیت فیزیکی در بروز چاقی و بیماری‌های قلبی- عروقی، مؤثر است. بارداری، فعالیت فیزیکی را محدودمی‌کند. هدف از این مطالعه، تعیین باورها و رفتارهای مربوط به ورزش و فعالیت فیزیکی خانمها در دوران حاملگی و پس از زایمان بود.

مواد و روش‌ها: طی مطالعه‌ای مقطعی، میزان فعالیت فیزیکی و اعتقادهای ورزشی200 خانم در دوره 1‌ساله پس از زایمان با استفاده از پرسش‌نامه جهانی فعالیت فیزیکی (Global Physical Activity) سازمان بهداشت جهانی و پرسش‌نامه اعتقادهای ورزشی براساس نظریه رفتار برنامهریزی‌شده بررسی-شد. داده‌ها با نرم‌افزارSPSS13 و آماره‌های توصیفی و آزمون (تست) غیرپارامتریک wilcoxon، و در سطح معنی‌داری 05/0 p < تجزیه‌وتحلیل‌شدند.

نتایج: فراوان‌ترین اعتقادهای رفتاری در حاملگی و پس از زایمان عبارت‌بودند از این [باورها] که ورزش، خلق وروحیه را بهتر، استرس را کم، وزن را کنترل و اندام را متناسب‌می‌کند؛ همسر، مادر و کارکنان بهداشتی‌- درمانی، بیشترین افراد تأثیرگذار بودند؛ خستگی، بی‌حالی و نداشتن انرژی، محدودیت‌های جسمی مانند ویار و نداشتن وقت پس از زایمان، شایع‌ترین موانع انجام ورزش بودند. هیچ‌یک از افراد، به میزان بالا، فعالیت فیزیکی نداشتند؛ در دوره حاملگی (5/19 درصد)، میزان متوسط و (5/80 درصد) کم و پس از حاملگی (3 درصد)، میزان متوسط و (97 درصد) کم فعالیت فیزیکی را داشتند. میزان کل فعالیت فیزیکی در دوره حاملگی، نسبت‌به دوره پس از زایمان، بیشتر بود ( 05/0P < ).

نتیجه‌گیری: میزان فعالیت فیزیکی پس از بارداری در مقایسه با دوره بارداری کاهش‌یافته‌، دوران حاملگی و پس از زایمان، سبک زندگی بی‌تحرک را ایجادمی‌کنند.

کلیدواژه‌ها