1
گروه ارگونومی، دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی
2
گروه ارگونومی، دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
3
گروه علوم پایه، دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی
چکیده
مقدمه و هدف: ابزارآلات دستی غیرقدرتی، از پرکاربردترین وسایلی هستند
که در بسیاری از مشاغل بهکارمیروند؛ اهمیت درنظرگرفتن اصول ارگونومی در طراحی،
ارزیابی و انتخاب این ابزارآلات، نیاز به تهیه یک ابزار سنجش را توجیهمیکند؛
بنابراین مطالعه حاضر بهمنظور طراحی ابزاری مناسب جهت ارزیابی ارگونومیکی
ابزارآلات دستی غیرقدرتی و نیز سنجش اعتبار آن انجامشد. مواد و روشها: پس از مطالعه منابع و بررسی مطالعات پیشین و مدلهای
مختلف کاربردپذیری، پرسشنامه اولیهای مشتمل بر 34 پرسش طراحیشد و مورد ارزیابی
روایی قرارگرفت. برای تعیین پایایی پرسشنامه طراحیشده، چهار ابزار دستی غیرقدرتی
و پرکاربرد دندانپزشکی انتخاب و از 30 دانشجوی دندانپزشکی، نظرسنجی بهعملآمد. نتایج: پس از تأیید روایی صوری و محتوایی، پایایی درونی با
محاسبه ضریب آلفای کرونباخ که برای سرنگ
آسپیره، سرنگ معمولی، پنس معمولی و پنس دندانهدار بهترتیب 85/0، 92/0، 94/0 و 94/0 بهدستآمد، مورد تأیید قرارگرفت؛
درنهایت پرسشنامه «ارزیابی ارگونومیکی ابزار دستی غیرقدرتی» پس از ویرایش نهایی
با 20 پرسش و در سه بعد «کاربردپذیری، ایمنی و ویژگیهای فیزیکی» تدوینشد. نتیجهگیری: با توجه به تعداد کم پرسشها و سادگی جملات و نیز با
استناد به نتایج حاصل در تأیید روایی و پایایی، پرسشنامه مزبور را میتوان بهعنوان
ابزاری مناسب برای ارزیابی ابزار دستی غیرقدرتی دندانپزشکی معرفیکرد.
پیشنهادمیشود اعتبار پرسشنامه در تحقیقهای بعدی با استفاده از سایر ابزارآلات
دستی غیرقدرتی در حرفه دندانپزشکی یا سایر مشاغل مورد آزمون قرارگیرد.