پیشگویی‌کننده‌های مصرف میوه و سبزی در دانش‌آموزان: کاربرد نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده

نویسندگان

1 آموزش بهداشت، مرکز پژوهشهای سلامت مبتنی بر مشارکت جامعه، پژوهشکده کاهش رفتارهای پرخطر، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

2 دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

3 دانشکده پیرا پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

4 مدیریت شهری و کارشناس مسئول اداره کل سلامت شهرداری تهران ، تهران، ایران

5 آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

مقدمه و هدف: مصرف ناکافی میوه و سبزی در دانش‌آموزان، نوعی عامل خطر برای [ابتلا به] برخی از بیماری‌های مزمن، مانند سرطان‌ها و بیماری‌های قلبی- عروقی در بزرگسالی محسوب‌می‌شود. این مطالعه با هدف تعیین میزان مصرف روزانه میوه و سبزی در دانش‌آموزان شهرستان چالدران انجام‌شده‌است.

مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی، 184 دانش‌آموز ابتدایی به‌‌صورت تصادفی خوشه‌ای از مدارس پسرانه انتخاب‌شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسش‌نامه محقق‌ساخته و یادآمد 24 ساعته میوه و سبزی بود. پایایی سازه‌های پرسش‌نامه محقق‌ساخته با 82/0=α تأییدشد. پس از تأیید پایایی و روایی پرسش‌نامه، اطلاعات جمع‌آوری‌شدند و سپس، با نرم‌افزار 20SPSS و آنالیزهای آماری تحلیل رگرسیون خطی، همبستگی پیرسون و آزمون‌های توصیفی، مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفتند.

نتایج: نتایج نشان‌دادند که میانگین (انحراف معیار) مصرف میوه و سبزی، 47/1 (32/0) واحد در روز است. براساس آنالیز رگرسیونی، «هنجارهای انتزاعی، میزان پول توجیبی و قصد رفتاری»، 39% تغییرهای مصرف میوه و سبزی را پیش‌بینی‌می‌کنند ( =0.39, F=10.72, p < 0.001)؛ هچنین براساس این مدل، نگرش، 20% تغییرهای قصد مصرف میوه و سبزی را پیش‌بینی‌می‌کند( =0.20, F=6.68, p=0.01).

نتیجه‌گیری: مصرف میوه در دانش‌آموزان، از مقدار توصیه‌شده سازمان بهداشت جهانی، کمتر است؛ همچنین براساس یافته‌های این مطالعه، بایستی در طراحی مداخلات آموزشی برای دانش‌آموزان ابتدایی، به متغیرهای» قصد رفتاری و هنجارهای انتزاعی» توجه‌کرد؛ علاوه‌برآن، وضعیت اقتصادی هم می‌تواند عاملی مؤثر در مصرف میوه و سبزی به‌شمارآید.

کلیدواژه‌ها