اثر عدم ثبات اجتماعی، محرومیت، تبعیض و بی‌عدالتی در دریافت غذا بر تغییرهای بافت‌شناسی نورون‌های هیپوکامپ خرگوش سفید نیوزلندی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

2 دانشکده علوم، دانشگاه شاهد

3 گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، گروه پژوهشی عدالت در سلامت و مرکز تحقیقات کارآزمایی بالینی طب سنتی ایرانی، دانشگاه شاهد

4 گروه فارماکولوژی، مرکز تحقیقات علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

5 مرکز تحقیقات نوروفیزیولوژی دانشگاه شاهد

6 گروه بافت‌شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه شاهد

7 گروه بافت‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

 مقدمه و هدف: طبق مطالعات در جوامع انسانی و نیز مدل­های آزمایشگاهی، فقدان
عدالت، بروز نابرابری­ها و بی­ثباتی اجتماعی، آثاری سوء در سلامت افراد و جوامع
داشته­اند، اما به­خوبی نمی­دانیم که «آیا عدم ثبات اجتماعی، فقر غذایی و بی­عدالتی
و نابرابری در دریافت غذا می­تواند تسریع­کننده مرگ نورون­ها و پیری زودرس هم باشد
یا نه؟» در پاسخ به این پرسش با طراحی مدلی آزمایشگاهی آثار فقر غذایی و نابرابری
در دریافت غذا همراه با عدم ثبات اجتماعی بر و تغییرهای هیستوپاتولوژیک و نیز روند
پیشرفت کهولت سلولی در نرون­های هیپوکامپ خرگوش سفید نیوزلندی بررسی و ارزیابی­شد. مواد و روش کار: 48 خرگوش نیوزلندی به­طور تصادفی به شش گروه تقسیم­شدند و
شرایط متفاوت اجتماعی در گروه­ها در طی هشت هفته اعمال­شد. پس از طی دوران «تفاوت­های
اجتماعی»، تجمع لیپوفوشین و آپوپتوز به­عنوان معیارهای مهم از کهولت سلولی توسط رنگ­آمیزی
اختصاصی long Ziehl- Nelseen  و نیز روش TUNEL بررسی­شدند تا سرعت تجمع لیپوفوشین
و آپوپتوز در سلول­های هرمی هیپوکامپ ارزیابی شود؛ سطح کورتیزول سرمی نیز اندازه­گیری­شد. نتایج: به­کارگیری هم­زمان شرایط فقر غذایی، نابرابری در دریافت غذا و عدم ثبات
اجتماعی، ایجاد تغییرهایی آشکار را در تجمع لیپوفوشین در سلول­های هرمی در مقایسه
با گروه کنترل سبب­شدp < 0.005) )؛ نتایج،
همچنین نشانگر افزایشی معنی­دار در میزان سلول­های آپوپتوتیک نسبت­به سلول­های
سالم در تمام گروه­های تحت استرس نسبت­به گروه کنترل بود (p < 0.05)..  نتیجه­گیری: یافته­های بالا نشان­می­دهند که فقر غذایی، بی­عدالتی در
دریافت غذا و عدم ثبات اجتماعی به افزایش تجمع لیپوفوشین (به­عنوان شاخصی از بروز
استرس اکسیداتیو و پیری زودرس) در سلول­های هرمی هیپوکامپ منجر­شده، از این طریق،
احتمال مرگ آپوپتوتیک آنها را افزایش­می­دهد. 

کلیدواژه‌ها