مقدمه و هدف:درد،تجربه‌ای پیچیده که بر سلامت و کیفیت زندگی تأثیر می‌گذارد، معمولاً با داروهای ضد درد مانندNSAIDs و اوپیوئیدها درمان می‌شود.این داروها عوارض جانبی قابل توجهی دارند.عصاره‌های گیاهی طبیعی مانند رازیانه (Foeniculum vulgare) که خواص ضد درد و ضد التهابی دارند، به عنوان جایگزین یا مکمل مورد توجه قرار گرفته‌اند.این مطالعه به بررسی تأثیر عصاره هیدرواتانولی دانه رازیانه بر درد حاد و مزمن ناشی در موش‌های آزمایشگاهی نر پرداخته است.
مواد و روش‌ها:در این مطالعه تجربی-آزمایشگاهی،24 سر موش نر نژادNMRI با وزن ۲۵تا۳۰ گرم به چهار گروه تقسیم شدند:گروه کنترل، گروه مورفین(تزریق مورفین با دوز10 میلی گرم بر وزن بدن به صورت زیر جلدی۳۰ دقیقه قبل از آزمون)،گروه دریافت کننده عصاره هیدرواتانولی رازیانه با دوز٥٠٠ میلی گرم در لیتر ﺁﺏ ﺁﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ به مدت۳۰ روز،و گروه ترکیبی عصاره و مورفین.عصاره با غوطه‌وری دانه‌های آسیاب‌شده در اتانول ۷۰٪ تهیه شد.بررسی اثر ضد درد با آزمون فرمالین انجام شد.داده‌ها با آنالیز واریانس یک‌طرفه و تست توکی تحلیل شدند.
نتایج:عصاره به همراه یا بدون مورفین کاهش معناداری در نمره درد در فاز محیطی نسبت به کنترل داشت(P<0.001) در فاز حاد نیز کاهش معناداری در گروه عصاره و گره ترکیبی مشاهده شد(P<0.05,P<0.001).در فاز مزمن، کاهش درد معنادار بود(P<0.001) اما کمتر از مورفین و معنادار نبود(P>0.05) .گروه ترکیبی عصاره و مورفین بیشترین کاهش نمره درد را نشان داد P<0.001)).
نتیجه‌گیری:عصاره هیدرواتانولی رازیانه به عنوان مکمل طبیعی می‌تواند گزینه مؤثری در مدیریت دردهای حاد و مزمن باشد و اثرات ضد دردی مورفین را تقویت کند. مطالعات بیشتر برای شناسایی مکانیسم‌ها و تعیین دوز بهینه ضروری است.