مقدمه و هدف: هدف مدیریت دیابت، پیشگیری از بروز عوارض بیماری با ارتقاء رفتارهای سلامتی است که مستلزم تغییر در سبک زندگی است. لذا پژوهش حاضر با هدف تعیین تاثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد سلامتی بر سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت مبتلایان به دیابت نوع دو انجام شد. مواد و روش ها: این یک مطالعه نیمهتجربی است که در سال 1400 انجام شد. نمونهها 60 بیمار مبتلا به دیابت نوع دو بودند که به روش نمونهگیری دردسترس انتخاب و با نرم افزار تصادفی سازی آنلاین به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. ابزارهای گرداوری داده پرسشنامههای جمعیتشناختی و سبک زندگی والکر بود. نمونهها قبل از مداخله به پرسشنامههای مذکور پاسخ گفتند. گروه مداخله، رفتارهای سلامتی در دیابت را در 8 جلسه 5/1ساعته مبتنی بر مدل اعتقاد سلامتی آموزش دیدند. گروه کنترل آموزشهای روتین را دریافت کردند. یکماه بعد مجدداً پرسشنامه والکر تکمیل شد. تحلیل دادهها با روشهای آماری توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و استنباطی ( تی زوجی، مستقل، کای دو، منویتنی) در نرم افزار SPSS-20 انجام شد. نتایج: میانگین نمره سبک زندگی ارتقا دهنده سلامت قبل از مداخله در دو گروه اختلاف معنادار نداشت (05/0=p) اما بعد از مداخله بطور معنادار بیشتر از گروه کنترل بود (0=p). میانگین نمره مذکور قبل و بعد از آموزش در گروه مداخله تفاوت معنادار داشت (0=p). اما در گروه کنترل معنادار نبود (563/0=p). نتیجهگیری: آموزش براساس مدل اعتقاد سلامتی میتواند سبک زندگی را در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو ارتقا دهد که لازم است در آموزش بیماران براساس مسائل فرهنگی حاکم بر جامعه مورد توجه قرارگیرد.
Jameson J, Fauci AS, Kasper DL, Hauser SL, Longo DL, Loscalzo J. Diabetes mellitus, classification and pathology. McGraw-Hill 2018;2869-2878.2.
World Health Organization. Quality of life questionnaire. Available at: http:// who. Int:2016.
Shaw JE, Sicree RA, Zimmet PZ. Global estimate of the Prevalance of diabetes for 2010 and 2020. Diabetes Research and Clinical Practice 2018;87(1)4-14.
Meraci M, Feizi A, Bagher NM. Investigating the prevalence of high blood pressure, type 2 diabetes mellitus and related risk factors according to a large general study in Isfahan-using multivariate logistic regression model. Journal of Health System Research 2013;8(2):193-203.
American Diabetes Association. Classification and Diagnosis of Diabetes Care 2017;40(2):511-524.
Badpar S, Bakhtiarpour S, Heidari A, Moradimanesh F. Causal Model of Self-care Based on Social Support and Health Literacy Through Self-efficacy in Managing Diabetes in Diabetic Patients. Journal of Diabetes Nursing 2019;7(2):752-63.
Ghodrati Mirkouhi M, Rahimian Boogar I. Predicting diabetes management self-efficacy base on hardiness and coping strategies in patients with type 2 diabetes mellitus. The Journal of Qazvin University of Medical Sciences 2016;20(4):51-43.
Hoseyni M, Abdkhodai MS, Aghamohammadian Sherbaf HR. Role of Mediating Sense of Coherence in Relationship between Duration and Number of Physical Complications of Diabetes with Mental Health in Patients with Type 2 Diabetes Mellitus. Quarterly of Horizon of Medical Sciences 2017;23(4):311-7.
Samadi N, Allahyari I, Mazaheri E, Mohammadi R, Ja'fari I. Self- Concept in Patients with Type 2 Diabetes Admitted to Diabetes Center. Journal of Health and Care 2011;13(4):93-278.
Ataei J, Kamran A, Shekarchi A, Etebar I, Haghiri E, Gorbani M. Study of Health Promotion Life Style (HPLP) of Rural Primary Health-Care Workers (Behvarzes) in Khalkhal and Kosar Counties, 1395. Journal of Health 2018;9(5):530-40.
Rouhani S, Rezaei K, Ali-MohammadPour R, Parvar R, Rajabi S. Management of patients with Diabetes Mellitus in the rural areas. Journal of Health and Care 2011;13(2):11-19.
Alaee Karahroudy F, Mahammadi Shahbalaghi F, Hoseiny MA, Rassouli M. Experiences of Self-management of Type I Diabetes in Adolescents: A Phenomenological Study. Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism 2016;17(6):425-34.
Mallahigar F, Sadeghi T, Heidari S. Comparison the effect of education using pictographs and lectures on the lifestyle of the elderly with type 2 diabetes. Journal of Gerontology 2021; 6(2):30-39.
Maheri M, Darabi F, Elahi M, Yaseri M. Assessment of Health Promoting Behaviors and Relevant Factors Among Type 2 Diabetic Patients Covered by Asadabad School of Medical Sciences. Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism. 2021; 22(6):478-489.
Mohaddesi, H., Razavi, S. R., Khalkhali, H., Bahadori, F., & Saeigharenaz, M. The effect of counseling on health promotion lifestyle in mothers with gestational diabetes referred to the Motahhari, s hospital in orumiyeh city. Journal of Urmia Nursing and Midwifery Faculity 2015; 14(9):757-766.
Ranaei Y, Alhani F, Kazemnejad A, Mehrdad N. The effect of lifestyle modification through E-learning on self-management of patients with diabetes. Journal of Nursing Education 2018; 7(2):8-16.
Babaei S, Shakibazadeh E, Shojaeizadeh D, Yaseri M, Mohamadzadeh A. Effectiveness the Theory-Based Intervention Based on Health Belief Model on Health Promotion Lifestyle in Individuals Susceptible to Cardiovascular Diseases. Iranian Journal of Health Education and Health Promotion 2020;8(3):39-224.
Khavoshi N, Tol A, Shojaeizade D, Shamshiri A. Effect of educational intervention on the lifestyle of elderly people referred to clinical centers of Eslamshahr, Iran: application of health belief model. Journal of Nursing Education 2015;3(4):19-28.
Khazar N, Jalili Z, Nazary manesh L. The Effect of Educational Intervention Based on Health Belief Model on Nurses’ Stress Management in Intensive Care Units. Iran Journal of Health Education and Health Promotion 2019;7(4):300-311.
Noushirvani S, Mansouri A. Comparison of the Effect of Two Educational Interventions Based on Pender’s Health Promotion Model and Health Belief Model on the Quality of Life in Type II Diabetic Patients. Journal of Diabetes Nursing 2018; 6(1):398-407.
Bayat F, Shojaeezadeh D, Baikpour M, Heshmat R, Baikpour M, Hosseini M. The effects of education based on extended health belief model in type 2 diabetic patients: a randomized controlled trial. Journal of Diabetes & Metabolic Disorders 2013;12(1):1-6.
Zinat Motlagh F, Sharifi Rad Gh, Mirzaee M, Jalilian A, Ahmadi T. Effectiveness of Educational Programs to Promote Nutritional Knowledge in Type II Diabetes Patients based on Health Belief Model. Journal of health System Research 2013; 9(4):412-420.
Khazar N, Jalili Z, Nazary manesh L. The Effect of Educational Intervention Based on Health Belief Model on Nurses’ Stress Management in Intensive Care Units. Iran Journal of Health Education and Health Promotion 2019; 7(4):300-311.
Sadeghi R, Rezaeian M, Khanjani N, Iranpour A. The Applied of Health Belief Model in Knowledge, Attitude and Practice in People Referred for Diabetes Screening Program: An Educational Trial. Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences 2015;13(11):1061-1072.
Mehdizade M, Peymsn N. Educational evaluation in promoting healthy lifestyle behaviors of adolescent girls based on health belief model. Journal of Sabzevar University of Medical Sciences 2014;21(1):164-174.
Abedi P, SOULI m, Kandali M, Yasin Z, Shojaee D, Hoseini M. Lifestyle Change Using the Health Belief Model to Improve Cardiovascular Risk Factors among Postmenopausal Women. Journal of health System Research 2011; 7(1):127-137.
Seyed-Rajabizadeh S, Shojaizadeh D. The Effect of Educational Intervention Based on Health Belief Model on the Promotion of Preventive Behaviors of Urinary Tract Infections in Pregnant Women Referred to Comprehensive Health Centers in Dezful, Iran, 2019-2020. Journal of health System Research 2021; 17(2):104-110.
Abbaszadeh A, Borhani F, Asadi N. Effects of Face-to-face Health-belief Oriented Eduation about Risk Factors on Knowledge and Attitude of Myocardial Infarction Patients after Discharge. Iranian Journal of Medical Education 2012; 12(9):638-646.
Niksadat N, Solhi M, Shojaezadeh D, Gohari M R. Investigating the effect of education based on health belief model on improving the preventive behaviors of self-medication in the women under the supervision of health institutions of zone 3 of Tehran. Razi Journal of Medical Sciences 2013; 20(113):48-59.
Salehi T, Maroufi Z, Haghani S. Impact of education based on the health belief model on the nutritional knowledge and performance of female health ambassadors. Iran Journal of Nursing 2021; 33(128):15-26.
بهرامیان, زهره, مقیمیان, مریم, & آذربرزین, مهرداد. (1401). آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد سلامتی بر سبک زندگی ارتقا دهنده سلامت مبتلایان به دیابت نوع دو. دانشور پزشکی, 30(3), 42-51. doi: 10.22070/daneshmed.2022.15986.1186
MLA
زهره بهرامیان; مریم مقیمیان; مهرداد آذربرزین. "آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد سلامتی بر سبک زندگی ارتقا دهنده سلامت مبتلایان به دیابت نوع دو". دانشور پزشکی, 30, 3, 1401, 42-51. doi: 10.22070/daneshmed.2022.15986.1186
HARVARD
بهرامیان, زهره, مقیمیان, مریم, آذربرزین, مهرداد. (1401). 'آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد سلامتی بر سبک زندگی ارتقا دهنده سلامت مبتلایان به دیابت نوع دو', دانشور پزشکی, 30(3), pp. 42-51. doi: 10.22070/daneshmed.2022.15986.1186
VANCOUVER
بهرامیان, زهره, مقیمیان, مریم, آذربرزین, مهرداد. آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد سلامتی بر سبک زندگی ارتقا دهنده سلامت مبتلایان به دیابت نوع دو. دانشور پزشکی, 1401; 30(3): 42-51. doi: 10.22070/daneshmed.2022.15986.1186
)