اثرات آنتی‌اکسیدانی عصارۀ هیدروالکلی گیاه ماریتیغال (Silymarin) بر پاسخ مارکرهای استرس اکسیداتیو ناشی از یک جلسه فعالیت وامانده‌ساز هوازی در مردان فعال

نویسندگان

1 استاد مرکز تحقیقات علوم تغذیه، دانشگاه علوم‌ پزشکی تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری تخصصی فیزیولوژی ورزشی، مدیریت تربیت بدنی، دانشگاه علوم ‌پزشکی تبریز، تبریز، ایران

3 دانشجوی دکتری تخصصی فیزیولوژی ورزشی، دانشکدۀ تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، ایران

4 کارشناس ارشد فیزیولوژی ورزشی، دانشکدۀ تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

مقدمه و هدف: ماریتیغال دارای ویژگی‌های آنتی‌اکسیدانی و پایدارکنندۀ غشای سلولی و تنظیم‌کنندۀ نفوذپذیری سلول است. این مطالعه به‌منظور تعیین اثر مکمل‌دهی کوتاه‌مدت عصارۀ دانۀ گیاه ماریتیغال بر پاسخ برخی از مارکر‌های آنتی‌اکسیدانی (GPx وSOD) و شاخص استرس اکسیداتیو (MDA) در سرم مردان فعال، پس از یک جلسه فعالیت وامانده‌ساز هوازی انجام شد.



مواد و روش‌‌ها: بیست مرد فعال (با میانگین سنی 11/2±  09/25 سال، درصد چربی 94/1±  56/13 و اکسیژن مصرفی بیشینۀ 88/4 ± 51/50 میلی‌لیتر/کیلوگرم/دقیقه، در قالب طرح‌ نیمه‌‌تجربی و دوسویۀ ‌کور، در دو گروه 10نفری سیلی‌مارین و دارونما (6 میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم از وزن بدن در روز) قرار گرفتند. پس از مکمل‌دهی 14روزه، آزمودنی‌ها در یک پروتکل فعالیت وامانده‌ساز هوازی (دویدن روی نوارگردان در شیب صفر درجه با شدت 70-65درصد ضربان قلب ذخیره تا حد وامانده‌گی) شرکت نمودند. تغییرات شاخص‌های موردمطالعه، طی چهار مرحله (حالت پایه، پس از دورۀ مکمل‌دهی، بلافاصله و یک ساعت پس از فعالیت ورزشی) اندازه‌گیری شد.



نتایج: نتایج حاکی است که مکمل‌دهی 14روزۀ سیلی‌مارین در حالت پایه، موجب افزایش معنی‌دار در ظرفیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی  (GPx و SOD)  می‌گردد (01/0P≤). ازطرفی، انجام فعالیت وامانده‌ساز هوازی، به‌ترتیب باعث کاهش معنی‌دار توان آنتی‌اکسیدانی و افزایش معنی‌دار شاخص استرس اکسیداتیو (MDA) می‌شود  (05/0P≤)؛ درحالی‌که سطوح افزایش‌یافتۀ مارکر‌های استرس اکسیداتیو گروه دارونما، به‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه سیلی‌مارین بود (01/0P≤).



نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های حاضر می‌توان چنین نتیجه گرفت که احتمالاً مکمل‌دهی سیلی‌مارین می‌تواند با افزایش ظرفیت آنتی‌اکسیدانی پایه، از تغییرات نامطلوب شاخص‌ آسیب استرس اکسیداتیو ناشی از انجام یک جلسه فعالیت وامانده‌ساز هوازی در مردان فعال بکاهد. 

کلیدواژه‌ها