گروه زیستشناسی، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
چکیده
مقدمه و هدف: بهتازگی، نشان داده شده است که نانوذرات فلزی بدون پوشش، دارای توانایی مهار رگزایی هستند. در این پژوهش، خاصیت ضدرگزایی نانوذرۀ دیاکسید منگنز بدون پوشش در مدل غشای کوریوآلانتوئیس جنین جوجه مورد پژوهش واقع میشود.
مواد و روشها: تخممرغهای نطفهدار به پنج گروه (n=10) شاهد و دریافتکنندۀ غلظتهای (۱ و ۱۰ و ۱۰۰ نانوگرم و ۱ میکروگرم) نانوذرۀ اکسید منگنز تقسیم شدند. روز هشتم، پس از انکوباسیون، یک دیسک کاغذی بر روی CAM قرار داده شد که در گروه کنترل، حاوی PBS و در دیگر گروهها، حاوی غلظتهای متفاوتی از نانوذره بود. در روز دهم، تمام نمونهها مورد عکسبرداری قرار گرفتند. تعداد انشعابات و طول عروق خونی در تصاویر میکروسکوپی توسط نرم افزار ImageJ کمّی شدند.
نتایج: اکسید منگنز در غلظت 1 نانوگرم در مقایسه با گروه کنترل بر میانگین تعداد انشعابات و طول عروق خونی معنیدار نبود؛ درحالیکه تجویز غلظتهای ۱۰ و ۱۰۰ نانوگرم و ۱ میکروگرم نانوذره، بهطور افزایشیابندهای سبب کاهش معنیدار (p<0.01) این متغیرهای مورد اندازهگیری شد.
نتیجهگیری: این نتایج گویای فعالیت ضدرگزایی نانوذرۀ MnO2 بدون پوشش است. این نانوذره دارای خاصیت اکسیدکنندۀ قوی است. برخی نانوذرات اکسید فلزی، اثرات سمیت سلولی و آپپتوزی بر سلولهای اندوتلیوم ازطریق القای استرس اکسیداتیو نشان دادهاند. رگزایی بهعنوان یک وضعیت استرس اکسیداتیو محسوب میشود؛ لذا فعالیت ضدرگزایی این نانوذره احتمالاً میتواند ناشی از فعالسازی فرایندهای اکسیداتیو در CAM باشد.