اثربخشی شناخت‌درمانی (CT) گروهی در کاهش افسردگی، اضطراب و استرس ادراک‌شده مردان مبتلا به HIV

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 روان‌شناسی، واحد سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران

3 روان‌شناسی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 سرپرست مرکز مشاوره بیماری‌های رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران

چکیده

مقدمه و هدف: براساس تحقیق‌های انجام‌شده، میزان اختلال‌های روان‌پزشکی به‌ویژه اختلال‌های خلقی و اضطرابی و اقدام به خودکشی در بیمارانHIV مثبت بالاست و شناخت‌درمانی (CT) گروهی، روشی کارآمد در درمان بسیاری از مشکلات روان‌شناختی و اختلال‌های روان‌پزشکی یافت‌شده ‌است. هدف پژوهش حاضر، ارزیابیِ تأثیر CT گروهی در کاهش افسردگی، اضطراب و استرس ادراک‌شده مردان HIV مثبت بوده‌است.

مواد و روش‌ها: طرح پژوهش شبه‌آزمایشی با گروه کنترل و انتصاب تصادفی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. ابتدا پرونده‌های فعال 131 مرد HIV مثبت، بررسی و تمامی آنها از نظر مقیاس DASS21 که علایم روان‌شناختی افسردگی، اضطراب و استرس را می‌سنجد، ارزیابی‌شدند و مشخص شد 54 نفر (2/41 درصد)، نمرات بالاتر از نقطه برش دارند؛ از این تعداد، 30 نفر به روش تصادفی ساده، انتخاب و به ‌روش انتصاب تصادفی به‌ دو گروه آزمایش (15n=) و کنترل (15n=) تقسیم‌شدند؛ گروه آزمایش در دوازده جلسه CT گروهی شرکت‌کردند ولی درگروه کنترل، هیچ‌گونه مداخلۀ روان‌شناختی انجام‌نگرفت؛ در پایان، مداخلات هر دو گروه، به‌طور مجدد ارزیابی‌شدند.

نتایج: تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) نشان‌داد کهCT گروهی به‌طور معنی‌داری در کاهش افسردگی (0001/0>P و 101/20= F)، اضطراب (0001/0>P و 817/37= F) و استرس (0001/0>P و 199/77= F) مردان مبتلا به HIV، مؤثر است.

نتیجه‌گیری: تجربه به‌چالش‌کشیدن رابطه میان افکار خودآیند منفی و علایم روان‌شناختی از طریق مداخله‌ CT گروهی، برای بیماران مرد مبتلا به HIV، موفقیت‌آمیز بود.

کلیدواژه‌ها