مقایسه‌ ماتریس‌های همبستگی عملی تحت مدل‌هایچندمتغیره همبسته با اندازه‌های تکراری: کاربردی روی M‏RIT2* قلب و کبد بیماران تالاسمی

نویسندگان

1 دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، مرکز تحقیقات عوامل محیطی مؤثر بر سلامت

2 دانشکده بهداشت،دانشگاه علوم پزشکی

3 دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت

4 دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مرکز آموزشی پژوهشی درمانی بیماران هموفیلی -تالاسمی (کلینیک سرور)

چکیده

مقدمه و هدف: استفاده از معادلات برآوردگر تعمیم‌یافته در کار با داده‌های همبسته و به‏ویژه مطالعات طولی، بسیار متداول و پرطرف‏دار شده‏است. گرچه به‏رغم انتخاب غلط ساختار همبستگی میان اندازه‌های تکراری متغیر پاسخ، برآورد ضرایب رگرسیونی همچنان سازگار و مجانباً نرمال خواهدبود، بااین‏حال به دلایل مختلف ازجمله افزایش کارایی و کاهش میزان اریبی برآوردها، انتخاب ساختار همبستگی عملی مناسب، همواره مورد توجه محققان است. مواد و روش‌ها: در این مطالعه کوشیده‏ایم ضمن معرفی ساختارهای همبستگی عملی مختلف، عملکرد هریک از آنها را در قالب نمونه‏ای کاربردی روی MRIT2* قلب و کبد بیماران تالاسمی بررسی‏کنیم. انتخاب یک ساختار صحیح به ملاک‌های سنجشی نیازدارد که بتواند با برآورد شبه‏درست‏نمایی، هماهنگ باشد. در سال‌های اخیر ملاک‌هایی مختلف برای انتخاب ساختار مناسب پیشنهادشده‏اند؛ در این مطالعه، همچنین کارایی این ملاک‌ها را در انتخاب ساختار همبستگی صحیح ارزیابی‏می‌کنیم. نتایج: در این مطالعه، نوع ساختار همبستگی میان اضافه‌بار آهن قلب و کبد در دو نوبت اندازه‌گیری تحت ملاک‌های QIC، CIC، RJ1 و RJ2 به‏ترتیب به‏صورت تبادل، بی‏ساختار و 2- همبستگی معرفی شد. نتیجه‏گیری:ملاک‌های ارزیابی مدل‌های GEE را می‌بایست با توجه به ماهیت مطالعات و مشاهدات انتخاب‏کرد.