مقدمه: تحقیقات گذشته نشان داده‌اند که شروع زودهنگام مصرف سیگار، مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده مدت زمان مصرف، مقدار مصرف روزانه و احتمال وابستگی به نیکوتین است. هدف مطالعه حاضر، تعیین پیش‌بینی‌کننده‌های روان‌شناختی گذر از مراحل مصرف سیگار است. سه مرحله برای مصرف سیگار به ‌صورت غیرسیگاری، سیگار آزموده و سیگاری معمول در نظر گرفته شده‏‏است.   روش کار: 1785 دانش‌آموز، دو بار با فاصله زمانی 12 ماه مورد بررسی قرار گرفتند. در شروع مطالعه، دانش‌آموزان پرسشنامه‌ای را در رابطه با رفتار مصرف سیگار و اندازه‌گیری متغیرهای پیشگوکننده تکمیل کردند. بعد از 12 ماه دوباره همان دانش‌آموزان پرسشنامه دیگری در رابطه با رفتار مصرف سیگار تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از رگرسیون لجستیک تجزیه و تحلیل گردید.   یافته‌ها: برای گذر از مرحله غیرسیگاری به مرحله سیگار آزموده، بروز مصرف الکل و رفتار خطرپذیر عمومی و برای گذر از مرحله غیرسیگاری به مرحله سیگاری معمول، گرایش مثبت به مصرف سیگار، رفتار خطرپذیر عمومی و بروز مصرف الکل و سوء مصرف مواد پیش‌بینی‌کننده هستند. گرایش مثبت به مصرف سیگار، رفتار خطرپذیر عمومی و هنجار مربوط به مصرف سیگار در رابطه با پدر (عکس‌العمل خفیف) پیشگوکننده‏ای قوی برای گذر از مرحله سیگار آزموده به مرحله سیگاری معمول است.   نتیجه‌گیری: پیشگیری از مصرف سیگار باید در دوره دبیرستان و قبل از آن شروع شود. نتایج این مطالعه از برنامه‌هایی که هدفشان تغییر همزمان رفتارهای پر خطر است، حمایت می‌کند.