مقایسه اثر سرم مانیتول 20 درصد با سالین هیپرتونیک 5 درصد در درمان استروک مغزی (کارآزمایی بالینی دوسوکور)

  مقدمه: روش‌های مختلفی برای کاهش ادم مغزی در بیماران مبتلااستروک با علائم افزایش فشار داخل جمجمه اعمال می‌شود. مانیتول به‌عنوان خط اول درمان استاندارد در کنترل RICP در فاز حاد به کار می‌رود. در حال حاضر درباره ‌‌استفاده از سالین هیپرتونیک در زمینه درمان ادم مغزی بیش از همه پژوهش می‌شود و در مطالعات اخیر نشان داده شده که سالین هیپرتونیک می‌تواند جایگزین مانیتول شود و ممکن است مزایای درمانی متعددی نیز نسبت به آن داشته باشد که به تحقیقات بیش‌تر و وسیع‌تر در این باره نیاز است.   هدف: هدف از این مطالعه، مقایسه اثر درمانی سرم مانیتول 20 درصد با سالین هیپرتونیک 5 درصد بر روی بهبود وضعیت بالینی بیماران مبتلا به‌‌استروک مغزی است که علائم بالینی افزایش فشار داخل جمجمه داشتند.   مواد و روش‌ها: برای جمع‌آوری اطلاعات در این کارآزمایی بالینی تصادفی که به صورت دوسوکور ( double blind ) بوده از یک فرم اطلاعاتی مشتمل بر دو بخش ویژگی‌های دموگرافیک 100 بیمار مبتلا به ‌‌استروک که در ICU بستری شده‌اند و دیگری ویژگی‌های بالینی (بیمارانی که علائم افزایش فشار داخل جمجمه داشته‌اند) و پاراکلینیک (تأیید سکته مغزی بیماران با یافته‌های سی‌تی‌‌اسکن) آن‌ها در دو گروه درمانی سرم مانیتول و سالین هیپرتونیک بر پایه آزمون‌های آماری توصیفی و استنباطی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش با استفاده از نرم‌افزار SPSS صورت گرفته‌‌است.   نتایج: از تعداد54 بیمار مرد و 46 بیمار زن که با میانگین سنی 5/10 66/69 سال در مطالعه شرکت داشتند، ویژگی‌های دموگرافیک و بالینی و پاراکلینیک بیماران در دو گروه از نظر آماری معنادار نگردید. در گروه درمانی مانیتول، کلیه بیماران فوت کردند؛ در حالی‌که 28 درصد بیماران گروه درمانی سالین هیپرتونیک با حال عمومی خوب ترخیص شدند که اختلاف مشاهده شده در میزان مرگ و میر بیمارستانی بیماران از نظر آماری معنادار گردید. تغییرات شاخص‌های حیاتی در کلیه بیماران، اعم از فوت شدگان و بهبود یافتگان در گروه درمانی سالین از ثبات و نظم درمانی چشمگیرتری برخوردار بود. طول زمان ماندن بیماران در بیمارستان ، در گروه سالین هیپرتونیک دو برابر گروه سرم مانیتول بود.   نتیجه‌گیری: سالین هیپرتونیک در بهبود وضعیت بالینی بیماران مبتلا به ‌‌استروک بسیار مؤثرتر از مانیتول بوده و روزهای ابقاء بیماران در مصرف سالین هیپرتونیک با روش انفوزیون آهسته بیش‌تر از مانیتول است که این موضوع می‌تواند از نظر آماده‌سازی شرایط روحی همراهان برای پذیرش شرایط موجود و وضعیت آتی بیمار نیز کمک بسیار مؤثری کند. در شرایط سطح هوشیاری بیماران با نمره 8  GCS نقش سالین هیپرتونیک بر سرنوشت بیماران مبتلا به ‌‌استروک مثبت‌تر است. از طرفی، هنگام مصرف مانیتول، صرف‌‌کردن زمان حدود نیم ساعت برای خارج‌ساختن از حالت جامد ( Freeze ) محلول مانیتول لازم است، در حالی که سالین هیپرتونیک به‌‌سرعت قابل استفاده‌‌است.